Baza wiedzy

‍Artykuł pierwotnie opublikowany w 2025 roku, zaktualizowany w marcu 2026 o kluczowe zmiany dotyczące elektronicznej obsługi DPR w systemie BDO, obowiązujące od 1 stycznia 2026 r.

Z tego artykułu dowiesz się:

• Czym jest obowiązek osiągania poziomów recyklingu i kogo dotyczy
• Co to jest DPR i EDPR oraz jak działają w praktyce
• Co konkretnie zmieniło się od 1 stycznia 2026 r. — papier odchodzi, wchodzi BDO i wnioskowanie w całości elektroniczne
• Jak krok po kroku złożyć wniosek o DPR/EPDR w systemie BDO
• Jak wygląda sytuacja cenowa na rynku DPR/EDPR w 2026 roku

Artykuł powstał przy współpracy z ekspertką ZEME, Anną Michalską-Gawin.

W kwietniu zorganizowaliśmy także webinar poświęcony nowemu modułowi. Wzięło w nim udział aż 209 osób, a na czacie webinaru pojawiło się ponad 40 pytań – od podstaw prawnych i terminów, przez role poszczególnych podmiotów, po szczegóły techniczne i obsługę błędów. Najczęściej zadawane pytania i odpowiedzi na temat DPR w BDO znajdziesz w dedykowanym artykule.

‍

Podstawowa wiedza o dokumentach potwierdzających recykling

Kogo dotyczy obowiązek osiągania poziomów recyklingu?

Obowiązek przestrzegania poziomów recyklingu dotyczy każdego podmiotu zarejestrowanego w BDO, który w ramach bieżącego raportowania wykazuje wprowadzanie produktów w opakowaniach na rynek. Ważne: nie chodzi tylko o producenta — każdy sklep, który pakuje produkty (np. na potrzeby wysyłki), również podlega temu obowiązkowi.

Wymagane poziomy recyklingu odpadów opakowaniowych rosną co roku, zgodnie z unijnymi dyrektywami.

Reasumując: jeśli wprowadzasz na rynek produkty w opakowaniach, musisz osiągnąć odpowiednie poziomy recyklingu dla odpadów opakowaniowych powstałych z tych opakowań. Jeśli tego nie zrobisz — płacisz opłatę produktową.

Jak wygląda współpraca z organizacją odzysku opakowań?

Wprowadzający może zgłosić się do organizacji odzysku opakowań, podając masę i rodzaj opakowań wprowadzonych na rynek. Na tej podstawie oraz ustawowego poziomu recyklingu wyliczana jest masa odpadów, którą trzeba poddać recyklingowi i udokumentować za pomocą DPR/EDPR.

Podpisując umowę z organizacją, przenosisz na nią obowiązek zapewnienia tych poziomów. Organizacja kontaktuje się z recyklerami i firmami odbierającymi odpady opakowaniowe w celu pozyskania DPR/EDPR. Recykler wystawia dokumenty DPR, a dokonujący eksportu lub wewnątrzwspólnotowej dostawy odpadów opakowaniowych, EDPR – potwierdzenie, że określona masa odpadów trafiła do recyklingu. Dokumenty te są następnie przekazywane podmiotowi zobowiązanemu do wykazania poziomów recyklingu.

Ceny za DPR/EDPR różnią się w zależności od kodu odpadu, wolumenu i bieżącej sytuacji rynkowej — o tym więcej w dalszej części artykułu.

Co to jest DPR i EDPR?

DPR (dokument potwierdzający recykling) to formalne potwierdzenie, że określony odpad opakowaniowy został poddany recyklingowi zgodnie z obowiązującymi standardami. EDPR to jego odpowiednik dla odpadów eksportowanych lub przekazanych w ramach wewnątrzwspólnotowej dostawy.

Najważniejsze zasady:

• DPR/EDPR może być wystawiony kwartalnie
• Wniosek o DPR/EDPR należy złożyć nie później niż 30 dni od zakończenia kwartału, w którym odpady przekazano do recyklingu
• Recykler wystawia DPR (a dokonujący eksportu lub wewnątrzwspólnotowej dostawy odpadów opakowaniowych EDPR) w ciągu 7 dni od otrzymania wniosku
• DPR/EDPR jest wystawiany w systemie BDO w postaci cyfrowej, a nie jak dotychczas w wersji papierowej

‍

DPR w BDO od 2026 roku: co się zmieniło i dlaczego to ważne?

Przez lata branża czekała na cyfryzację dokumentów potwierdzających recykling. Kolejne terminy były przekładane — najpierw na 2023, potem na 2025. Od 1 stycznia 2026 r. zmiana wreszcie weszła w życie.

Q4 2025 rozliczałeś jeszcze na starych zasadach. Od Q1 2026 — wszystko przez BDO.

Instytut Ochrony Środowiska uruchomił w systemie BDO w Module Potwierdzeń dwie sekcje dot. DPR/EDPR:

1. WNIOSKI, gdzie znajdziemy trzy rodzaje dokumentów:
- DPR (recykling odpadów opakowaniowych)
- DPR GD (recykling odpadów opakowaniowych pochodzących z gospodarstw domowych)
- EDPR (eksport lub wewnątrzwspólnotowa dostawa w celu recyklingu)

2. ZAŚWIADCZENIA I DOKUMENTY, gdzie znajdziemy odrębne dokumenty wystawione dla ww. rodzajów wniosków.

Jeśli złożysz wniosek papierowy do podmiotu wystawiającego DPR/EDPR z datą po 1 stycznia 2026 r. — nie zostanie rozpatrzony. Bez wyjątków.

Warto podkreślić: sam fakt uruchomienia modułu nie oznacza, że cały rynek DPR/EDPR przeszedł do BDO. Część dokumentów nadal funkcjonuje poza systemem i tak zostanie przez cały 2026 rok. Chodzi m.in. o:

• potwierdzenia recyklingu odpadów powstałych z produktów (nie opakowań) — np. opon, olejów
• zaświadczenia dotyczące zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego (ZSEiE)
• dokumenty związane z bateriami i akumulatorami

Również same zlecenia przekazania odpadów do recyklingu i pozyskania dokumentów DPR/EDPR, o których mowa w art. 23 ust. 8 oraz art. 24 ust. 7 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 870, ze zm.) pozostają jak dotychczas - poza BDO.

Jeśli obsługujesz któryś z tych strumieni — sprawdź aktualności na stronie bdo.mos.gov.pl, bo przepisy mogą się jeszcze zmieniać. Oficjalne instrukcje do Modułu Potwierdzeń pobierzesz bezpośrednio ze strony BDO: dla DPR, dla EDPR, oraz dla DPR GD. 

{{cta1}}

Wnioskowanie przez BDO odbywa się tylko na ostatnim etapie łańcucha (posiadacz – recykler). Relacje pomiędzy wytwórcą a zbierającym nadal opierają się na zleceniach (na podstawie art. 23 ust. 8 ustawy, art. 24 ust. 7). Takie zlecenie odbywa się poza systemem BDO (np. przez platformę ZEME 360, mailowo lub w innej wybranej formie) i nie jest tożsame z systemowym „wnioskiem”.

ZEME 360 automatycznie generuje gotowe zlecenie z podpiętymi KPO. Uzupełniasz tylko informacje kontaktowe i klikasz “wyślij”. Zlecenie trafia bezpośrednio na maila zbierającego.

Zero ręcznego kompletowania dokumentów. Wszystkie informacje w jednym miejscu. Pełna kontrola nad procesem: masowe zarządzanie statusami zleceń, notatki, eksport do Excela – wszystko w jednej zakładce.

Jak korzystać?

To bardzo proste i zajmuje kilka minut – tutaj pokazujemy jak moduł działa krok po kroku.

Jeśli potrzebujesz więcej informacji lub chcesz dopiero zacząć korzystać z platformy ZEME 360, skontaktuj się z nami przez formularz kontaktowy.

‍

Jak złożyć wniosek o DPR w BDO? Przewodnik dla wnioskujących

Zanim zaczniesz, upewnij się, że masz aktywne konto w BDO oraz odpowiednie uprawnienia. Przygotować wniosek może wyłącznie użytkownik przypisany do konta BDO podmiotu wnioskującego, a wysłać wniosek i wystawić DPR/EDPR wyłącznie użytkownik główny.

Krok 1. Wejdź do właściwej sekcji. Po zalogowaniu na swoje konto w BDO znajdź w menu bocznym zakładkę Potwierdzenia, a w niej Wnioski. Zobaczysz podział na typy dokumentów. Wybierz właściwy: DPR, DPR GD albo EDPR, w zależności od tego, co chcesz złożyć. Konieczne jest wcześniejsze ustalenie z odbiorcą gdzie odpad został przetworzony – w Polsce (DPR), czy za granicą (EDPR). 

Krok 2. Utwórz nowy wniosek. Na liście wniosków zobaczysz przycisk + Nowy wniosek. Kliknij go, żeby otworzyć formularz.

Krok 3. Wypełnij dane. Formularz pyta o: rok i kwartał, dane Twojej firmy jako posiadacza odpadów, dane adresata wniosku (recyklera), dane dla kogo jest przeznaczony dokument (zazwyczaj będzie to wybrana organizacja odzysku), kod odpadu oraz powiązane karty KPO, gdzie występujesz w roli Przekazującego odpady do wybranego adresata.

To ostatnie pole jest kluczowe i zarazem najbardziej czasochłonne: każdą KPO trzeba pojedynczo podpiąć do wniosku. 

Uwaga: do wniosku można załączyć wyłącznie KPO o statusie “Potwierdzony transport”, pamiętając jednocześnie, że powinniśmy uwzględnić jedynie te KPO, dla których potwierdzenie przejęcia przez recyklera odbyło w tym kwartale, na który wnioskujemy.

Krok 4. Sprawdź masy. Jeśli masa odpadów z KPO wymaga zmniejszenia, wejdź w Opcje → Edytuj przy konkretnej pozycji. Zrób to zanim złożysz wniosek, po złożeniu edycja nie jest możliwa (dopiero po odrzuceniu wniosku przez odbierającego możliwa jest jednorazowa korekta masy).

Krok 5. Złóż wniosek. Gdy dane się zgadzają, kliknij Złóż wniosek, a następnie potwierdź akcję w oknie dialogowym. Wniosek trafia do recyklera ze statusem Złożony.

Krok 6. Pobierz gotowy dokument Po tym jak recykler zaakceptuje wniosek, wróć na listę i pobierz DPR przez Opcje → Pobierz. Dokument jest gotowy — bez drukarni, bez poczty, bez czekania na kopertę.

‍

Gdzie leży prawdziwe wyzwanie?

Sam interfejs BDO nie jest skomplikowany - szczególnie z perspektywy wnioskującego. Problem pojawia się przy skali. Jeden wniosek z kilkoma KPO? Kwadrans. Sto wniosków, każdy z kilkunastoma kartami? Realnie kilka godzin żmudnego, ręcznego klikania, bez możliwości operacji zbiorczych.

Będzie to specjalnie uciążliwe dla doradców środowiskowych, obsługujących w ten sposób ręcznie wielu klientów. 

System ma też kilka ograniczeń technicznych. Ryzyko błędów pojawia się też przy samym wyborze KPO do wniosku. BDO pozwala załączyć wyłącznie karty ze statusem “potwierdzony transport”, ale nie weryfikuje, czy dotyczą odpadów przyjętych do recyklingu w odpowiednim kwartale. Ograniczeniem jest też tylko jedna możliwa korekta wniosku ze względu na masę. 

Zmieniła się też jedna istotna zasada: BDO nie pozwala edytować daty wystawienia DPR wstecz. W poprzednich rozwiązaniach zewnętrznych taka korekta była technicznie możliwa. Dziś system datuje dokument zgodnie ze stanem faktycznym w momencie wystawienia i nie ma od tego odstępstwa. Wystawiający DPR/EDPR ma zatem 7 dni od faktycznego wpłynięcia do niego wniosku w systemie BDO. 

Odpowiedzi na najczęstsze wyzwania i niejasności w nowym procesie DPR znajdziesz w najnowszym artykule.

Sytuacja rynkowa: ceny DPR/EDPR w 2025 i 2026 roku

Rynek DPR przeszedł w ostatnich latach przez poważne turbulencje – ceny DPR/EDPR dla niektórych frakcji rosły kilkukrotnie rok do roku, a dostępność wolnych mas była nieprzewidywalna. W 2024 roku sytuacja zaczęła się stabilizować: organizacje odzysku coraz częściej kontraktowały się na cały rok, a coraz więcej podmiotów aktywnie wnioskowała o DPR/EDPR zamiast biernie czekać.

W 2025 trend się utrzymywał. Ceny DPR/EDPR wyraźnie spadły w porównaniu do szczytu z lat 2022–2023. Rynek się normalizował.

W 2026 możemy spodziewać się ponownego wzrostu cen, szczególnie w trzecim i czwartym kwartale. Będzie to wynikać z ograniczonej dostępności wolnych mas, których część „przepadnie” ze względu na początkowy chaos operacyjny.

Część posiadaczy odpadów początkowo zrezygnuje z wnioskowania z powodu nowych, niejasnych zasad. We wnioskach mogą pojawiać się KPO z niewłaściwych kwartałów, a wiele kart nie będzie mogło zostać uwzględnionych ze względu na brak potwierdzenia transportu. Możliwe są także pomyłki dotyczące organizacji odzysku opakowań wskazanej we wniosku.‍

Zarabianie na DPR/EDPR — co się zmieniło?

W poprzednich latach obrót dokumentami DPR/EDPR był dla wielu podmiotów realnym źródłem przychodu. Ceny za wolne masy potrafiły być wielokrotnie wyższe niż koszty obsługi. W 2025 ta opcja praktycznie zniknęła. Spadające ceny i większa dostępność DPR/EDPR na rynku sprawiły, że zarobek na ich sprzedaży był marginalny lub nieopłacalny.

Wprowadzenie nowego sposobu wnioskowania – a konkretnie: rozbieżności interpretacyjne, pytania bez odpowiedzi, chaos oraz brak jasnych wytycznych od MKiŚ – mogą wpłynąć na istotny wzrost cen DPR/EDPR, szczególnie w drugim półroczu 2026 roku.

Warto o tym wiedzieć, jeśli dotychczas uwzględniałeś przychody z DPR/EDPR w planowaniu finansowym działu ochrony środowiska.

‍

Podsumowanie: co musisz wiedzieć przed złożeniem wniosku o DPR/EDPR za Q1 2026

1. Od 1 stycznia 2026 r. wnioski o DPR i EDPR składasz wyłącznie przez BDO – papier nie jest już akceptowany. 
2. Wniosek może przygotować wyłącznie użytkownik przypisany do BDO podmiotu wnioskującego, a wysłać tylko użytkownik główny. 
3. Moduł Potwierdzeń w BDO działa, ale przy dużej liczbie KPO każdą kartę trzeba wprowadzać osobno i weryfikować jej status – to czas, który warto zaplanować.
4. Daty wnioskowania się nie zmieniły – masz 30 dni od końca kwartału. Dla Q1 2026 oznacza to termin do końca kwietnia.
5. Ceny DPR/EDPR mogą znacząco wzrosnąć, szczególnie w drugim półroczu.

Masz pytania o DPR/EDPR lub chcesz sprawdzić, jak ZEME 360 może usprawnić ten proces w Twojej firmie? Skontaktuj się z nami.

{{cta1}}

Spółka ZEME obsługująca w zakresie gospodarki odpadowej przemysł i sieci handlowe, w tym takie firmy takie jak Eurocash, Dealz czy Żabka, przyspiesza swój rozwój dzięki zaangażowaniu nowych inwestorów. 

Do firmy dołączają dwaj doświadczeni menedżerowie stojący za sukcesami jednych z największych sieci retailowych w regionie. Sławomir Nitek, były dyrektor generalny Action Polska, oraz Matthew Lythgoe, były CFO Grupy Pepco, zdecydowali się wesprzeć ZEME od strony doradczej oraz kapitałowej, dołączając do grona inwestorów spółki. To ważne wzmocnienie nie tylko kompetencyjne, ale i strategiczne - szczególnie w kontekście planowanej ekspansji i dalszego skalowania działalności spółki.

Wiedza i doświadczenie z rynku retail

Sławomir Nitek to menedżer z ponad 20-letnim doświadczeniem w obszarze handlu. Przez ostatnie lata odpowiadał za dynamiczny rozwój sieci Action w Polsce - od wprowadzenia marki na rynek, przez budowę struktur operacyjnych, aż po ekspansję do ponad 300 sklepów w całym kraju oraz rozwój biznesu w Czechach, na Słowacji i w Austrii. Wcześniej był związany między innymi z Netto.

Jak sam przyznaje, decyzja o zaangażowaniu się w ZEME była efektem osobistych obserwacji i praktycznych doświadczeń. – Gdy po raz pierwszy usłyszałem o ZEME, od razu zrozumiałem, że spółka rozwiązuje problem, z którym przez lata mierzyłem się w dużych organizacjach. Gospodarka odpadami to obszar wymagający, złożony pod względem regulacyjnym, proceduralnym i organizacyjnym, a jednocześnie często pozbawiony odpowiednich zasobów wewnętrznych. ZEME upraszcza ten proces, automatyzując działania, porządkując dokumentację i przejmując znaczną część odpowiedzialności operacyjnej. To rozwiązanie, którego sam kiedyś szukałem. Dlatego zdecydowałem się nie tylko objąć rolę doradczą, ale również zaangażować kapitałowo, bo wierzę w potrzebę i skalowalność tego modelu. – komentuje Sławomir Nitek.

Finanse, strategia, skalowalność

Z kolei Matthew Lythgoe to ekspert z wieloletnim doświadczeniem w zarządzaniu finansami, budowaniu strategii i skalowaniu organizacji. Jako CFO Pepco Group, współtworzył ekspansję jednej z najszybciej rozwijających się sieci detalicznych w Europie, a wcześniej zdobywał doświadczenie m.in. w PwC. Obecnie pełni także rolę doradcy strategicznego w funduszach private equity. W ZEME będzie wspierał strategiczny rozwój spółki oraz projektowanie skalowalnych modeli biznesowych dedykowanych segmentowi retail.

– Z perspektywy mojego doświadczenia jako CFO, gospodarka odpadami to nie tylko kwestia kosztów, choć te nadal mają ogromne znaczenie. W retailu nawet drobne oszczędności per sklep mogą przekładać się na setki tysięcy złotych w skali całej sieci. ZEME pozwala te oszczędności realnie wygenerować, a przy tym odciąża zespół operacyjny. Co więcej, wpisuje się w cele ESG, które dziś są często równie istotne, jak rentowność. Zdecydowałem się dołączyć do ZEME również jako inwestor, bo widzę spółkę z solidnym produktem, działającą w rosnącym rynku i z zespołem, który naprawdę rozumie potrzeby klientów. – komentuje Matthew Lythgoe.‍

Cyfrowa rewolucja w zarządzaniu odpadami

Dla firm z sektora retail zarządzanie odpadami przestaje być marginalnym tematem, a coraz częściej staje się realnym wyzwaniem operacyjnym, kosztowym i wizerunkowym. Polska firma ZEME odpowiada na tę potrzebę, oferując innowacyjne i kompleksowe wsparcie w outsourcingu gospodarki odpadowej – od odbioru, przez logistykę, po dokumentację i raportowanie. Wszystko to wspierane jest przez autorską platformę ZEME 360, która pozwala zarządzać całym procesem w sposób zintegrowany i zgodny z przepisami, w tym integrację z bazą BDO, automatyzację zleceń odbioru, generowanie dokumentów KPO i KEO, a także monitorowanie wolumenów oraz dostęp do rynkowych indeksów cen surowców wtórnych.

Dzięki temu, firmy mogą znacząco ograniczyć koszty operacyjne, zredukować ryzyka i  realizować cele w ramach strategii ESG. Z rozwiązań ZEME korzystają już m.in. Eurocash, Dealz czy Żabka, a spółka obsługuje dziś ponad 5000 lokalizacji w całej Polsce oraz intensywnie rozwija zarówno stronę operacyjną, jak i technologiczną, przygotowując się do dalszej ekspansji na rynku krajowym i zagranicznym.

- Zarządzanie odpadami w sieciach handlowych staje się coraz bardziej złożone i wymagające, szczególnie w kontekście planowanego wdrożenia systemu kaucyjnego. Mamy w związku z tym ambicję ustanowienia standardu rynkowego. Do tego potrzebne będzie połączenie mocnych kompetencji technologicznych z doświadczeniem i wyczuciem biznesowym. Sławomir i Matthew są dla nas strategicznym wzmocnieniem w tych obszarach – komentuje Kacper Adamowicz, CEO ZEME.

Odpady jako obszar strategiczny

Dołączenie do ZEME dwóch doświadczonych liderów branży retail to nie tylko znaczące wzmocnienie kompetencyjne, ale też wyraźny sygnał, że zarządzanie odpadami przestaje być jedynie technicznym i operacyjnym obowiązkiem. Coraz częściej postrzegane jest jako obszar strategiczny - taki, w którym przecinają się interesy regulacyjne, technologiczne i biznesowe. To właśnie tam rodzą się przewagi konkurencyjne, przez lepsze dane, niższe koszty, zgodność z przepisami i realny wpływ na realizację celów ESG. W tym kontekście polska spółka ZEME buduje nie tylko narzędzie operacyjne, ale partnerstwo wspierające transformację całych organizacji.

W momencie, kiedy koszty rosną, gdy na gospodarkę odpadami potrzeba coraz więcej zasobów, kluczowe staje się pytanie: czy optymalnym rozwiązaniem jest wożenie odpadów własną logistyką czy outsourcing. 

Wspólnie z agencją badawczą Keralla Research, przebadaliśmy ponad 100 sieci handlowych food i non-food w kontekście zarządzania odpadami. Dylemat logistyki własnej i outsourcingu jest jednym z tematów, który omawiamy w obszernym, darmowym raporcie.

Z badania wynika, że na współpracę z zewnętrzną firmą w zakresie obsługi gospodarki odpadowej decyduje się 78 proc. sieci handlowych, przy czym 65 proc. powierza ten obszar innemu podmiotowi w całości, a 13 proc. decyduje się część odpadów wywozić we własnym zakresie. Wyłącznie samodzielnie (własnym transportem) odpady wywozi 22 proc. badanych. 

Firmy, które odpady wożą do własnych magazynów, wskazują trzy główne argumenty:

1. logistyka własna jest tańsza, 

2. na rynku brakuje partnera, który byłby w stanie sprostać ich oczekiwaniom, 

3. sami lepiej zajmujemy się tym tematem. 

Wydaje się więc, że takie rozwiązanie obniża koszty i zwiększa przychody - jednak za pewną cenę. Zwróćmy też uwagę, że pozostałe dwa argumenty wskazują raczej na brak odpowiedniego partnera i przekonanie, że firma zewnętrzna nie zapewni odpowiedniej jakości. W skrócie, sieci nie widzą wśród odbiorców odpadowych takich podmiotów, które zapewniłyby im pożądany standard. Niezależnie od skali działalności (od kilkudziesięciu do kilkuset placówek), wskazują na brak jednego, kompleksowego rozwiązania, które umożliwiłoby obsługę gospodarki odpadami w sposób zintegrowany. W wielu przypadkach każda placówka działa niezależnie, wybierając lokalnych dostawców usług wywozu odpadów, co wymaga nakładów czasu na wyszukiwanie i weryfikację firm w różnych lokalizacjach. Wynika to jednak m.in. z faktu, że część placówek jest wynajmowana w dużych centrach handlowych (które rządzą się innymi prawami, np. to zarządca odpowiada za odpady), a część to mniejsze lokale, gdzie punktów handlu jest mniej lub jest to tylko jeden. 

Co więc bardziej opłaca się wybrać: logistykę własną czy outsourcing? Przeanalizujmy plusy i minusy obu rozwiązań. 

‍

Logistyka własna do centrum dystrybucyjnego - plusy 

22% sieci wybiera logistykę własną do centrum dystrybucyjnego - czyli wozi odpady własną flotą (auta, które służą do transportu towarów, są jednocześnie wykorzystywane do wożenia odpadów).

Daje to 3 podstawowe korzyści: 

- Niższe koszty operacyjne
Logistyka zwrotna jest często tańsza niż korzystanie z zewnętrznego operatora.

- Dodatkowe przychody
Centra Dystrybucyjne mogą sprzedawać surowce wtórne (np. makulaturę) bezpośrednio do recyklera. Często CDki i tak już sprzedają surowce wytwarzane na miejscu, w tym modelu dostają większy wolumen. 

- Szczelność i kontrola nad odpadem
Odpady pozostają pod pełną kontrolą firmy, co minimalizuje ryzyko wycieku (np. nielegalnego porzucenia odpadów), ale i pozwala śledzić transparentnie drogę odpadu.‍

‍

Logistyka własna do centrum dystrybucyjnego - minusy 

Wejście w model logistyki własnej jest też długim i czasochłonnym procesem, który wymaga sporo nakładów. Należy bowiem:

1. Uzyskać zezwolenia na zbieranie odpadów w magazynie/centrum dystrybucyjnym. 

Proces może trwać nawet trzy lata, biorąc pod uwagę konieczność uzyskania wcześniej decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych. Ponadto wymaga kontaktu z kilkoma instytucjami (Prezydent Miasta lub Starostwo Powiatowe, Państwowa Straż Pożarna, WIOŚ, Sanepid, Urząd Marszałkowski), a następnie przejścia pozytywnie kontroli, zainwestowania w wizyjny monitoring miejsc magazynowania odpadów oraz zapłaty zabezpieczenia roszczeń dla magazynowanych odpadów. W niektórych przypadkach uzyskanie decyzji jest niemożliwe (np. ze względu na warunki techniczne obiektu, ograniczenia lokalizacyjne lub brak akceptacji ze strony operatora magazynu). Szczególnie starsze obiekty czy magazyny współdzielone z innymi najemcami mają ograniczoną przestrzeń, co utrudnia wygospodarowanie miejsca na magazynowanie odpadów.

2. Przygotować magazyn od strony technicznej i procesowej. 

Aby magazyn spełniał wymogi formalne i mógł służyć jako miejsce zbierania odpadów, potrzebne będą: 

• inwestycje (belownica, prasokontener, pojemniki), 
• wygospodarowanie przestrzeni w magazynie (często kosztem innych obszarów) – w magazynach współdzielonych z innymi najemcami może to być problematyczne, 
• przygotowanie specjalnych stref magazynowych zgodnych z wymogami przepisów p.poż. (odpowiednie strefy pożarowe, zachowanie stosowanych odległości i wysokości magazynowanych odpadów) i o odpadach (np. utwardzone podłoże, system zabezpieczenia przed wyciekiem), 
• zapewnienie odpowiednich slotów czasowych na rozładowanie pojazdów zwożących odpady ze sklepów przed ich ładowaniem w modelu cross-dock, 
• zapewnienie odpowiedniej przepustowości ruchu pojazdów (TIRy wywożące odpady do ich finalnych odbiorców).

3. Przygotować (i zatrudnić) personel.
   
   Potrzebne będą osoby do belowania, magazynowania i załadunku, ale również osoby, które zajmą się dokumentacją i raportowaniem - obsługą BDO, bieżącą ewidencją i kontrolą ilości i jakości odpadów. 

4. Przygotować sklepy.
   
   Czyli kupić małe belownice lub rollery (jeśli zbieramy luzem) oraz wypracować i wdrożyć procesy gromadzenia odpadów (jak je belować, przechowywać, oznaczać). 

5. Przygotować procesy administracyjne. 

Dokumentację związaną z odpadami można zlecić, ale można również samodzielnie prowadzić ewidencję odpadów w systemie BDO, jak również składać wymagane prawem sprawozdania. Do tego będzie potrzebna albo inwestycja w program do obsługi BDO, albo rozwijanie takiego narzędzia wewnętrznie (w wewnętrznym IT), albo manualna ewidencja bezpośrednio w BDO, która może wymagać kolejnych etatów.

6. Obsługiwać kontrole organów zewnętrznych, 

które często są długotrwałe i stresujące. Czasem ich konsekwencją są kary administracyjne za gospodarkę odpadami niezgodną z warunkami posiadanej decyzji.

Podsumowując:

Transport i zbieranie odpadów własną logistyką wymaga sporo nakładów. Obarczony jest też pewnymi trudnościami operacyjnymi: harmonogramem odbiorów spiętymi z harmonogramem dostaw czy punktem krytycznym, jakim staje się magazyn (jeśli przestanie odbierać odpady z powodu awarii belownicy, pożaru, utraty zezwolenia, blokuje całą logistykę). Innymi słowy, transport odpadów usztywnia logistykę sieci: obniża koszt zarządzania odpadami, ale stanowi dodatkowe obciążenie logistyczne, które może wpływać na inne wymiary funkcjonowania sieci. Dodatkowym wyzwaniem są kontrole i ryzyko kar administracyjnych..

‍

Outsourcing - plusy

65% sieci powierza gospodarkę odpadową innemu podmiotowi w całości. Przemawiają za tym znaczące argumenty:

• Szybki start

Na podstawie naszych doświadczeń, wdrożenie zajmuje 1-3 miesiące (w zależności od skali, liczby sklepów). Nie trzeba zajmować się formalnościami (np. zdobywaniem zezwoleń).

• Optymalny proces

Różni partnerzy odmiennie podchodzą do współpracy, ale w najbardziej optymistycznym scenariuszu outsourcując zarządzanie odpadami można spodziewać się:

• audytu odpadowego i propozycji optymalnego odbioru obsługi,

• odbiorów według harmonogramów lub na zlecenie,

• doradztwa w zakresie potrzebnego sprzętu oraz zaopatrzenia w nie sklepów,

• obsługi administracyjnej (BDO, KPO, KEO),

• narzędzi cyfrowych do zarządzania odpadami i raportowania.

• Zarządzanie ryzykiem

Outsourcing gwarantuje ciągłość odbiorów, niezależnie od zdarzeń losowych. Niektórzy partnerzy zapewniają również narzędzia do monitoringu, dzięki czemu cały proces jest transparentny.

‍

Outsourcing - minusy

W porównaniu z własną logistyką i sprzedawaniem surowca na własną rękę do instalacji, outsourcing może okazać się droższy, jednak kalkulując koszt warto wziąć pod uwagę nie tylko cenę, jaką możemy otrzymać za surowiec, ale także koszty operacyjne (np. etaty) oraz ryzyko poniesienia kar administracyjnych związanych z działalnością zbierania odpadów. Zaledwie 11% sieci przyznało, że liczy koszty operacyjne zarządzania odpadami - skupiają się raczej na cenie za surowiec.

Drugim minusem jest brak pełnej kontroli: sporo zależy tu od zaufania, jakim możemy obdarzyć partnera, trzecim - trudności z jego znalezieniem.

‍

Które rozwiązanie wybrać?

Odpowiedź na to pytanie zależy od indywidualnej sytuacji każdej sieci. W naszym raporcie, podsumowujemy oba rozwiązania, porównując je pod kątem wyselekcjonowanych kryteriów, takich jak czas wdrożenia, koszty, ryzyka, itp:

Poza omówionym w artykule dylematem, raport porusza także inne kwestie dotyczące gospodarki odpadami w sieciach, takie jak największe wyzwania w retailu, sposoby na radzenie sobie z nimi, oraz nadchodzące trendy i zmiany.

Darmowy raport jest gotowy do pobrania tutaj.

Zachęcamy także do kontaktu z naszym zespołem, który pomoże dobrać najlepsze rozwiązanie dla Twojej sieci handlowej.

‍